Điều kiện để doanh nghiệp được khấu trừ thuế GTGT đầu vào

Điều kiện để doanh nghiệp được khấu trừ thuế GTGT đầu vào

Thuế GTGT đầu vào là một trong những khoản thuế doanh nghiệp thường xuyên phát sinh trong quá trình mua hàng hóa, dịch vụ, đầu tư và tổ chức hoạt động sản xuất, kinh doanh. Tuy nhiên, không phải khoản thuế GTGT đầu vào nào phát sinh cũng mặc nhiên được đưa vào khấu trừ.

Hiện nay, Luật Thuế Giá trị gia tăng số 48/2024/QH15 đã được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 90/2025/QH15, Luật số 149/2025/QH15 và Luật số 09/2026/QH16; nội dung được hợp nhất tại Văn bản hợp nhất số 114/VBHN-VPQH ngày 20/5/2026.

1. Điều kiện để doanh nghiệp được khấu trừ thuế GTGT đầu vào

Theo khoản 2 Điều 14 Luật Thuế GTGT 2024, doanh nghiệp muốn khấu trừ thuế GTGT đầu vào phải đáp ứng các điều kiện cơ bản sau:

(1) Doanh nghiệp phải có hóa đơn GTGT khi mua hàng hóa, dịch vụ. Đối với hàng hóa nhập khẩu, doanh nghiệp cần có chứng từ nộp thuế GTGT ở khâu nhập khẩu. Trường hợp mua dịch vụ của tổ chức, cá nhân nước ngoài thuộc trường hợp quy định, doanh nghiệp phải có chứng từ nộp thuế GTGT thay cho phía nước ngoài theo quy định.

(2) Doanh nghiệp phải đáp ứng yêu cầu về chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt đối với hàng hóa, dịch vụ mua vào, trừ các trường hợp đặc thù được Chính phủ quy định.

Đối với hàng hóa, dịch vụ mua vào có giá trị từ 05 triệu đồng trở lên, doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý điều kiện thanh toán không dùng tiền mặt. Trường hợp mua trả chậm, trả góp, doanh nghiệp có thể được khấu trừ trước khi đến hạn thanh toán nếu đáp ứng điều kiện theo quy định; khi đến hạn mà không có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt thì phải thực hiện điều chỉnh theo quy định.

Từ ngày 20/6/2026, Nghị định 144/2026/NĐ-CP đã có hiệu lực và bổ sung, sửa đổi một số quy định liên quan đến thanh toán không dùng tiền mặt. Trong trường hợp đã điều chỉnh giảm thuế GTGT đầu vào do chưa có chứng từ thanh toán hợp lệ nhưng sau đó doanh nghiệp bổ sung được chứng từ theo quy định, số thuế tương ứng có thể được kê khai, khấu trừ lại theo kỳ phát sinh chứng từ.

(3) Hàng hóa, dịch vụ xuất khẩu phải đáp ứng thêm điều kiện

Đối với hàng hóa, dịch vụ xuất khẩu, ngoài các điều kiện về hóa đơn và thanh toán không dùng tiền mặt, doanh nghiệp còn phải có hồ sơ, chứng từ phù hợp với hoạt động xuất khẩu. Hồ sơ cần lưu ý bao gồm:

• Hợp đồng ký với bên nước ngoài về việc bán, gia công hàng hóa hoặc cung cấp dịch vụ;
• Hóa đơn bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ;
• Chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt; tờ khai hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu;
• Có phiếu đóng gói, vận đơn và chứng từ bảo hiểm hàng hóa (nếu có).

Đối với hoạt động xuất khẩu qua sàn thương mại điện tử ở nước ngoài và một số trường hợp đặc thù, điều kiện khấu trừ GTGT được thực hiện theo quy định của Chính phủ.

Điều kiện để doanh nghiệp được khấu trừ thuế GTGT đầu vào (Ảnh minh hoạ).

2. Thuế GTGT đầu vào được khấu trừ theo nguyên tắc nào?

Theo khoản 1 Điều 14 Luật Thuế giá trị gia tăng 2024, doanh nghiệp áp dụng phương pháp khấu trừ thuế, thuế GTGT đầu vào của hàng hóa, dịch vụ được sử dụng cho hoạt động sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ chịu thuế GTGT về nguyên tắc được khấu trừ toàn bộ theo quy định.

- Trường hợp một khoản hàng hóa, dịch vụ được sử dụng đồng thời cho hoạt động chịu thuế và hoạt động không chịu thuế GTGT thì doanh nghiệp chỉ được khấu trừ phần thuế GTGT đầu vào tương ứng với hoạt động chịu thuế. Doanh nghiệp phải hạch toán riêng số thuế được khấu trừ và số thuế không được khấu trừ.

- Nếu không thể hạch toán riêng, số thuế GTGT đầu vào được khấu trừ sẽ được xác định theo tỷ lệ (%) giữa doanh thu của hàng hóa, dịch vụ chịu thuế GTGT so với tổng doanh thu hàng hóa, dịch vụ bán ra theo quy định.

Ngoài ra, nếu thuế GTGT đầu vào chưa được khấu trừ hết:

- Thuế GTGT đầu vào phát sinh trong tháng hoặc quý được kê khai, khấu trừ khi xác định số thuế GTGT phải nộp của tháng hoặc quý đó. Số thuế GTGT đầu vào vẫn còn thì phần thuế chưa được khấu trừ hết được chuyển sang tháng hoặc quý tiếp theo để tiếp tục khấu trừ theo quy định.

- Nếu thuế GTGT đầu vào không được khấu trừ, doanh nghiệp có thể xem xét tính khoản thuế này vào chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế TNDN hoặc tính vào nguyên giá tài sản cố định theo quy định của pháp luật về thuế TNDN.

Lưu ý:

- Trường hợp thuế GTGT của hàng hóa, dịch vụ mua vào không có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt theo quy định thì không mặc nhiên được đưa vào chi phí hoặc nguyên giá tài sản cố định.

- Vì vậy, khi hạch toán các khoản mua vào có giá trị lớn, doanh nghiệp cần kiểm tra đồng thời hóa đơn, hợp đồng, chứng từ thanh toán và mục đích sử dụng trước khi xác định cách xử lý thuế.

3. Những hành vi bị nghiêm cấm trong khấu trừ, hoàn thuế GTGT

Điều 13 Luật Thuế Giá trị gia tăng 2024, quy định các hành vi bị nghiêm cấm trong khấu trừ thuế doanh nghiệp cần lưu ý:

4. Doanh nghiệp cần lưu ý gì để tránh mất quyền khấu trừ thuế GTGT?

- Nhiều trường hợp doanh nghiệp phát sinh thuế GTGT đầu vào nhưng sau đó không được khấu trừ do thiếu một trong các điều kiện về hóa đơn, chứng từ hoặc thanh toán. Vì vậy, việc kiểm tra chứng từ ngay từ thời điểm mua hàng, thuê dịch vụ là rất quan trọng.

- Doanh nghiệp nên kiểm tra tính hợp pháp của hóa đơn, đối chiếu thông tin người bán và nội dung giao dịch, lưu giữ hợp đồng và chứng từ liên quan, đồng thời theo dõi phương thức thanh toán đối với các khoản mua vào có giá trị từ 05 triệu đồng trở lên.

- Đối với các khoản mua trả chậm, trả góp, cần theo dõi thời hạn thanh toán theo hợp đồng để kịp thời xử lý nếu chưa đáp ứng điều kiện thanh toán không dùng tiền mặt.